Kinderpartijtje, Saudi-style

In de schooltas van J. vond ik een paar dagen geleden de uitnodiging voor het verjaarsfeestje van zijn vriendinnetje A. Op woensdagmiddag van 16.30 tot 19.00 uur in Stationary Fantasies. Ik was daar nog niet eerder geweest, maar ik had er al veel enthousiaste verhalen over gehoord. Terecht, zo bleek.

De vrouwenafdeling

Vlak na Oud en Nieuw liep ik het gebouw binnen waar de redactie van 'mijn' krant huist.
Mijn bureau voor het kantoortje van baas M. bleek ontruimd. Wat nu?

Leuk voor thuis

R. houdt van dieren. Van álle dieren, maar het liefst zou ze een hondje krijgen. Of een paard. Bij een indoor kermis in een van de malls verkoopt een man muizen, goudvissen en 'Oooh, wat lieieiefff!' knalroze, -oranje, -blauwe en -groene kuikentjes voor een habbekrats. Dat die pluizige bolletjes opgroeien tot kippen met - dat moet haast wel - een ernstige psychische tik van de molen, is voor R. natuurlijk irrelevant. 'Mag ik er eentje, mamma? Of twee, want anders is het zielig als die ene maar alleen is'.
[Insert puppy eyes here.]

Het land uit

'We hebben tóch die exit/re-entry visa gekregen,' meldde T. enthousiast op woensdagavond. Saudi-Arabië kom je niet zomaar binnen, maar ook niet zomaar úít. Nu konden we onverwachts de kerstdagen in het buitenland doorbrengen.

All I want for Christmas

Kerstmis vieren is officieel niet toegestaan in Saudi-Arabië. Het is een christelijk feest, en dus haram, verboden. De rest van de wereld ziet vreugdevol uit naar (of gespannen op tegen) de feestdagen. Hier geen groenversierde etalages. Geen winkelpersoneel dat je almaar 'fijne dagen' wenst. Geen loop van Jingle Bells op de speakers. Ook geen andere muzak trouwens, want ook muziek is haram. Lekker rustig, maar ook ongezellig.

Hoewel je dat misschien niet zou verwachten, zijn een kerstboom en toebehoren vrij eenvoudig op te sporen. Een Winkel van Sinkel vlakbij onze compound biedt bomen aan in verschillende formaten. Nepbomen, natuurlijk, dat spreekt vanzelf. Ook heeft de winkel een arsenaal aan lichtjes en glinsterende versiersels, kwaliteitsspul made in China. De verkoper informeert wel even voorzichtig hoe ik dit geheel naar huis denk te vervoeren. ‘Met een taxi,’ zeg ik. Om in dit land nou opzichtig over straat te gaan met een kerstboom onder de arm, lijkt me niet verstandig. De verkoper knikt, verpakt mijn spullen in ondoorzichtig plastic en houdt vriendelijk een taxi voor me aan.

Thuis schroef ik de boom in elkaar, J. haalt de ballen uit hun verpakking en R. zet haar lievelingsliedje op. Een klassieker van Mariah Carey, All I want for Christmas. Ze benoemt precies wat ik het meest zal missen deze Kerst: you, you and you (you know who you are)!

Jeugdheld

Mijn man T. is al jaren lang seizoenskaarthouder van Ajax. Vindt-ie leuk, voetballen. Het nieuws over een aantal spelers volgt hij gedurende hun hele carrière. Johan Cruijff is natuurlijk een held, Frank Rijkaard ook, Winston Bogarde, Simon Tahamata... Vanavond stond hij ineens oog in oog met die laatste. Simon en zijn vrouw wonen sinds 2,5 jaar in Jeddah, waar hij technisch trainer is. Gelukkig vinden ze het ook gezellig om een avondje mee te doen met het oer-Hollandse Sinterklaasspel. Wie kent het niet? Het gaat om een berg met cadeautjes, een dobbelsteen en de hilariteit als iemand een felbegeerd cadeau in bezit dobbelt - of het net zo makkelijk weer aan een andere speler verliest. Simon zat naast T. en beiden hadden een heel gezellige avond. T. straalde! Aan het eind van de avond nam T. hartelijk afscheid van zijn jeugdheld en zei dat hij 'm met zoveel plezier had gevolgd als voetballer. 'En ook toen je bij Beerschot en Ekeren speelde, hoor!' Simon glimlachte bescheiden, en ik denk dat hij 't leuk vond.

Eerste werkdag

De redactieruimte van de krant is nog vrijwel verlaten als ik iets voor twaalf uur binnenwandel. Bureaus met iMacs erop staan in groepjes van vier of zes gegroepeerd, de grote ramen geven een weids uitzicht op de stad. Mijn nieuwe baas M. loopt me met uitgestrekte hand tegemoet. 'Welcome!' roept hij joviaal. 'Please step into my humble office.' Zijn glazen mini-kantoortje is behangen met vlaggen van verschillende landen, het bureau ligt bezaaid met papieren. M. stelt vast dat ik graag parttime wil werken. In een land waar een 48-urige werkweek de norm is, zijn werktijden van 12.00 tot 18.00 uur een luxe. Vijf dagen per week en niet in de weekenden: ook een luxe.

M. wil eerst een week kijken wat voor vlees hij in zijn glazen kuip heeft gehaald. Daarna kunnen we verder praten over arbeidsvoorwaarden en andere zaken. 'Tayeb?' Tayeb, okee, dat is goed. Hij leidt me over de redactie, stelt me links en rechts aan wat mensen voor, wijst me waar de wc is en laat zien hoe ik aan een kop thee kom. Hier geen koffieautomaat, maar een man met een fez op het hoofd die het gevraagde naar je bureau brengt.

Mijn bureau staat recht voor de deur van het glazen kantoortje. 'So I can keep an eye you. If your work is no good, I can easily shoot you.' Hij maakt het gebaar van het overhalen van een trekker. M. is een grappenmaker, merk ik, die ik waarschijnlijk niet teveel tegen de haren in moet strijken. Hij heeft drie stukken kopij voor me om te redigeren, dus ik kan direct aan de slag. Terwijl ik het stijlboek doorblader van de redactie, melden zich voortdurend mensen bij het kantoortje. Als ze binnenlopen roept M. dat ze zich moeten omdraaien als ze de nieuwe Hollandse willen ontmoeten. 'Say something in Dutch', blaft hij geamuseerd. 'I want to learn your crazy language. You must teach me.'

Collega A. wordt aangewezen om mijn werk te bekijken. Al gauw roept hij me bij zich. 'What did you do with this copy? I'm sorry, but this is no good, really.' De opluchting is groot als blijkt dat hij een originele, onbewerkte versie voor zich heeft. 'Aahhh, much better. Good choices, you're fine.' Ik vraag hem of het gebruikelijk is dat voor een nieuwsbericht maar één bron wordt geciteerd, een anonieme bron bovendien. 'Unfortunately, yes, it happens all the time. This is Saudi. People don't like to see their names in a newspaper.'

Op gezette tijden verlaten de moslims op de redactie hun bureau om te bidden in een ander glazen kantoor. Op de wc vraagt een briefje gebruikers de ruimte netjes achter te laten en vooral ook gemorst water door wudu (rituele reiniging voor het gebed) even op te dweilen. Lang niet iedereen bidt. Maar ook de fanatieke gelovigen - te herkennen aan een gekoesterde, lichtbruine vlek op het voorhoofd, dat kennelijk veelvuldig in aanraking komt met het gebedskleed - zijn verder heel ontspannen. Mannen en vrouwen werken hier zij aan zij. Ze maken grapjes, delen plaagstootjes uit, behandelen elkaar als gelijkwaardig. Alleen al om die ervaring wil ik graag werken op deze redactie.